Mamuxa Editör Ekibi

Limon kuvarsı ilk gördüğünüzde onu sitrine benzetebilirsiniz. Rengine biraz daha uzun bakınca, sarının içinde hafif bir yeşil fark edersiniz; taze bir limon kabuğunun rengine yakın. Bu yazıda limon kuvarsın ne olduğunu, bu yeşilimsi sarının nereden geldiğini, sitrinden farkını ve evde nasıl bakılacağını anlatıyoruz. Kısaca: Limon kuvars, saydam ve yeşilimsi sarı renkteki kuvarsa verilen ticari addır; Brezilya’da “Ouro Verde” adıyla da bilinir. Rengi, sarısını demirden alan sitrinden farklı bir yapıdan gelir. Mohs ölçeğinde 7 sertliktedir; yüksek ısıdan uzak tutulmalıdır. Limon kuvars nedir? Limon kuvars, kuvarsın yeşilimsi sarı renkli bir türüdür. Kimyasal olarak silisyum dioksittir; yani renksiz şeffaf kuvarsla, kahverengi dumanlı kuvarsla…

Çilek kuvars adını duyan çoğu kişi düz pembe bir taş bekler. Yakından baktığınızda ise rengin, taşın içine serpilmiş küçük kırmızı tanelerden geldiğini görürsünüz; tıpkı bir çileğin yüzündeki tohumlar gibi. Bu yazıda “çilek kuvars” adının neyi kapsadığını, rengin nereden geldiğini, pembe kuvarstan farkını ve evde nasıl bakılacağını anlatıyoruz. Kısaca: “Çilek kuvars”, gemolojide kesin tanımı olmayan bir ticari addır. Piyasada genellikle içindeki kırmızı mineral kapanımları yüzünden pembe ya da kırmızı görünen kuvarsa denir. Aynı adla, kırmızı mika pulları içeren kuvarsit de satılır. Kuvars Mohs ölçeğinde 7 sertliktedir. Ilık sabunlu suyla temizlenir. Çilek kuvars ne demek? Kuvars, renksiz şeffaf kuvarstan sarı sitrine kadar…

Bir dumanlı kuvars parçasını ışığa tuttuğunuzda, demli bir çayı andıran saydam bir kahverengi görürsünüz. Açık parçalar bal rengine yakındır; koyu olanlar ise neredeyse siyaha döner. Bu yazıda dumanlı kuvarsın ne olduğunu, rengini nereden aldığını, İskoçya’yla bağını ve evde nasıl bakılacağını anlatıyoruz. Kısaca: Dumanlı kuvars, açık kahverengiden siyaha yakın tonlara uzanan saydam kuvarstır. Rengi, kristaldeki eser miktarda alüminyumun yer altında, çevredeki kayaçların doğal ışınımıyla etkinleşmesinden doğar. Mohs ölçeğinde 7 sertliktedir. Mücevherde kullanılan dumanlı kuvarsın çoğu Brezilya’dan gelir. İskoçya’da “cairngorm” adıyla anılır. Ilık sabunlu suyla temizlenir, ısıdan uzak tutulur; ısı rengini açabilir. Dumanlı kuvars nedir? Dumanlı kuvars, kuvarsın kahverengi renkli türüdür. Kimyasal…

Bir şeffaf kuvars parçasını gözünüzün önüne tuttuğunuzda, ardındaki pencereyi ya da masanın kenarını görebilirsiniz. Renksizdir ve ilk bakışta bir cam parçası sanılabilir. Oysa elinizdeki, kuvars ailesinin renk taşımayan, en sade üyesidir. Bu yazıda şeffaf kuvarsın ne olduğunu, adının nereden geldiğini, saatlerden pencere camına uzanan gündelik işlerini ve evde nasıl bakılacağını anlatıyoruz. Kısaca: Şeffaf kuvars, “kaya kristali” adıyla da bilinen renksiz ve saydam kuvarstır. Kimyasal olarak silisyum dioksittir (SiO₂) ve Mohs ölçeğinde 7 sertliktedir; kumsal kumunun çoğu da aynı mineraldir. Adı, Yunanca “buz” anlamındaki krystallos sözcüğünden gelir. Ilık sabunlu suyla temizlenir; daha yumuşak taşlardan ayrı saklanmalıdır. Şeffaf kuvars nedir? Kuvars, silisyum…

Obsidyen ilk bakışta bir taştan çok, kalın ve koyu bir şişe camına benzer. Kırık yüzeyi ayna gibi parlar, kenarı insanı şaşırtacak kadar keskindir. Bu yazıda obsidyenin nasıl oluştuğunu, türlerini, adının nereden geldiğini ve Anadolu’da binlerce yıl önce neden bu kadar aranan bir malzeme olduğunu anlatıyoruz; sonunda da evde nasıl bakılacağını bulacaksınız. Kısaca: Obsidyen, lavın kristalleşmeye vakit bulamayacak kadar hızlı soğumasıyla oluşan volkanik bir camdır; bu yüzden mineral değil, mineraloid sayılır. Kırıldığında kabuk biçimli, çok keskin kenarlar verir. Mohs ölçeğinde yaklaşık 5,5 sertliktedir; kolay çizilir ve darbede kırılabilir. Anadolu’da Kapadokya’daki kaynakları Neolitik çağda geniş bir alana taşınmıştır. Obsidyen nedir? Volkandan çıkan…

Ay taşına bakarken gözünüz önce yarı saydam, sütlü bir gövde görür. Taşı biraz eğdiğinizde yüzeyinde ince, beyaz ya da mavimsi bir ışık belirir ve taşı çevirdikçe onunla birlikte kayar. Bu yazıda ay taşının hangi mineral olduğunu, bu parıltının nereden geldiğini, adının İsviçre Alpleri’ne uzanan kökenini ve evde nasıl bakılıp sergileneceğini anlatıyoruz. Kısaca: Ay taşı, feldspat ailesinden ortoklazın bir türüdür. Oluşurken ortoklaz ve albit çok ince katmanlara ayrılır; ışık bu katmanlar arasında saçılınca yüzeyde gezinen bir parıltı görülür. Bu olaya adularesans denir. Mohs ölçeğinde 6–6,5 sertliktedir ve iki yönde dilinimi vardır; darbeden ve ani ısı değişiminden uzak tutulmalıdır. Ay taşı nedir?…

Bir sitrin parçasını pencereye doğru tuttuğunuzda ışık taşın içinden geçer ve sarıya boyanır. Rengi açık limon sarısından koyu bal tonuna kadar uzanır. Bu yazıda sitrinin ne olduğunu, rengini nereden aldığını, adının hikâyesini ve evde nasıl bakılacağını anlatıyoruz. Kısaca: Sitrin, kuvarsın saydam, soluk sarıdan kahverengimsi turuncuya uzanan renkteki türüdür. Rengini yapısındaki eser miktarda demirden alır. Mohs ölçeğinde 7 sertliktedir. Rengi soluk sarıdan koyu bal tonuna kadar değişir. Ilık sabunlu suyla temizlenir, ani sıcaklık değişiminden uzak tutulur. Sitrin nedir? Sitrin, kuvarsın bir türüdür. Kimyasal olarak silisyum dioksittir; yani mor ametistle ve renksiz kaya kristaliyle aynı mineraldir. Onu ayıran şey yalnız rengidir. Kuvars…

Kaplan gözü taşını avucunuzda yavaşça çevirdiğinizde, altın-kahve yüzeyin üzerinde ipek gibi parlak bir ışık bandı kayar. Taşı ters yöne döndürdüğünüzde açık renkli şerit koyulaşır, koyu şerit aydınlanır. Bu yazıda kaplan gözünün ne olduğunu, bu ışık bandının nereden geldiğini, jeologların taşın oluşumunu neden yeniden tartıştığını ve evde nasıl bakılıp sergileneceğini anlatıyoruz. Kısaca: Kaplan gözü, içinde krosidolit adlı lifli bir mineralin ince lifleri bulunan bir kuvars taşıdır. Yüzeyde kayan ışık bandına “kedi gözü etkisi” denir ve liflerden yansıyan ışıktan doğar. Mohs ölçeğinde 7 sertliktedir. Başlıca kaynağı Güney Afrika’nın Kuzey Kap bölgesidir; bant en net biçimde kubbe biçiminde kesilmiş taşlarda görünür. Kaplan gözü…

Yeşil bir aventurin taşını pencerenin önünde yavaşça çevirdiğinizde yüzeyinde küçük, gümüşi parıltılar belirir; sanki taşın içine ince bir toz serpilmiş gibidir. Bu yazıda aventurinin ne olduğunu, bu ışıltının nereden geldiğini, adını neden bir Venedik camından aldığını ve evde nasıl bakılıp sergileneceğini anlatıyoruz. Kısaca: Aventurin, kuvars ya da kuvarsit çeşididir. İçindeki küçük, yassı mineral pulları ışığı yansıtır; bu ışıltıya “aventuresans” denir. Yeşil rengini çoğunlukla kromlu bir mika olan fuksitten alır. Mohs ölçeğinde 6,5–7 sertliktedir. Adı, 17. yüzyıl başında Venedik’te yapılan bakır pullu bir camdan gelir. Aventurin nedir? Aventurin, yarı saydam kuvarsın ya da kuvarsitin bir çeşididir. Onu sıradan kuvarstan ayıran şey,…

Bir labradorit taşını elinize aldığınızda ilk bakışta koyu gri, sıradan bir taş görürsünüz. Sonra onu birkaç derece çevirirsiniz ve yüzeyinde mavi, yeşil, bazen altın sarısı bir ışık bir anda belirip kaybolur. Bu yazıda labradoritin ne olduğunu, renk oyununun nereden geldiğini, adını aldığı Kanada kıyısını ve evde nasıl bakılıp sergileneceğini anlatıyoruz. Kısaca: Labradorit, plajiyoklas feldspat ailesinden bir mineraldir. Işığa göre değişen mavi ve yeşil parıltısına labradoresans denir; taşın içindeki çok ince katmanlar ışığı yansıtarak bu rengi oluşturur. Adını 1770’te bulunduğu Labrador kıyısından alır. Mohs ölçeğinde 6–6,5 sertliktedir; darbeden ve sert taşlarla sürtünmeden korunmalıdır. Labradorit nedir? Labradorit, yer kabuğunda en yaygın mineral…