Tibet çanağı, tokmakla vurulduğunda ya da kenarı boyunca tokmak gezdirildiğinde uzun süre tınlayan metal bir çanaktır. Gong ise bir stanttan sarkan, vurulduğunda odayı katman katman sesle dolduran büyük bir metal disktir. İkisi de yüzyıllardır meditasyon, ritüel ve toplu buluşmalarda çalınıyor. Bu yazıda Tibet çanağının ve gongun ne olduğunu, nasıl çalındığını ve ses banyosu geleneğini anlatıyoruz.
İçindekiler
Tibet çanağı nedir?
Tibet çanağı, “ses çanağı” ya da “şarkı söyleyen çanak” adlarıyla da bilinen, metalden yapılmış bir çanaktır. Himalaya bölgesinde ve Budist meditasyon geleneğinde uzun zamandır meditasyon oturumunun başlangıcını ve bitişini haber vermek için çalınır.
Çanak iki şekilde ses verir. Tokmakla vurulduğunda çan sesini andıran berrak bir ses çıkar. Tokmak çanağın dış kenarında bastırılarak gezdirildiğinde ise ses yavaş yavaş yükselir ve uzun, katmanlı bir tınıya dönüşür. Çanağın boyutu büyüdükçe sesi derinleşir; küçük çanaklar daha berrak ve tiz, büyük çanaklar daha dolgun ve derin tınlar.
Tibet çanağı nasıl çalınır?
Vurarak çalmak
- Çanağı düz avucunuzun üzerine ya da bir minderin üstüne yerleştirin. Parmaklarınızla çanağın yanlarını kavramayın; kavrarsanız ses boğulur.
- Tokmakla dış yüzeyin üst kısmına, kenara yakın bir noktaya hafifçe vurun.
- Sesin tamamen sönmesini bekleyin; bir sonraki vuruşu ancak ondan sonra yapın.
Mağazada
Tütsülükler, esans buhurdanlıkları ve Tibet çanakları
1.000 TL ve üzeri siparişlerde kargo ücretsiz
Kenarda gezdirerek çalmak
- Önce çanağa bir kez hafifçe vurarak sesi başlatın.
- Tokmağı dış kenara sabit bir baskıyla dayayın ve çanağın çevresinde yavaş, düzenli daireler çizin.
- Birkaç turdan sonra ses yükselmeye başlar. Hızı değil baskıyı sabit tutmak, sesin kesilmeden sürmesini sağlar.
- Tokmağı kaldırdığınızda ses bir süre daha tınlamaya devam eder; sönmesini sonuna kadar dinleyin.
İlk denemelerde ses cızırdayabilir ya da kesilebilir. Bu genellikle tokmağın fazla hızlı gezdirilmesinden ya da baskının değişmesinden kaynaklanır; biraz pratikle kolayca oturur.
Tibet çanağı nerede ve nasıl kullanılır?
- Meditasyonun başı ve sonu: Oturuma başlarken ve bitirirken tek bir vuruş, gündelik akıştan sessizliğe geçişi işaretler.
- Dikkatin odağı: Sesin sönene kadar dinlenmesi, meditasyonda dikkati tek bir noktada toplamanın sade bir yoludur.
- Yoga pratiği: Pratiğin sonunda, dinlenme pozunda çalınan çanak sessiz anı belirler.
- Ses banyosu buluşmaları: Katılımcıların çanakların ve gongların uzayan tınılarını birlikte dinlediği buluşmalarda kullanılır.
Kişisel pratiğe başlayanlar için avuçta tutulabilen küçük ve orta boy çanaklar elverişlidir; 19 cm ve 22 cm çanaklar bu boydadır. Grup oturumlarında ve daha dolgun bir ses isteyenler için 26 cm Tibet meditasyon çanağı daha uygundur.
Gong nedir, nasıl çalınır?
Gong, bir standa asılan büyük ve yuvarlak bir metal disktir. Vurulduğunda tek bir nota değil, iç içe geçen pek çok ton ve üst ses duyulur; ses yavaş yavaş açılır ve uzun süre havada kalır. Birçok gelenekte gonglar bir buluşmanın başladığını ve bittiğini haber vermek, topluluğun dikkatini toplamak için çalınır.
- Standı düz ve sağlam bir zemine kurun, gongun askısına güvenle takıldığını kontrol edin.
- Yumuşak başlıklı bir gong tokmağıyla önce hafifçe vurun ve sesin açılmasını dinleyin.
- Merkeze ve kenara yakın farklı noktaları deneyerek gongun ses aralığını keşfedin.
- Yeniden vurmadan önce sesin tamamen sessizliğe dönmesini bekleyin.
Gongun sesi büyük bir odayı bile doldurur; bu yüzden yoga stüdyolarında, meditasyon salonlarında ve ses banyosu buluşmalarında sık kullanılır. Stantlı Desenli Uyum Gongu ve Zemin Stantlı Şaman Gongu 53 cm çaplıdır ve stantlarıyla birlikte gelir.
Ses banyosu nedir?
Ses banyosu, katılımcıların genellikle uzanarak ya da oturarak çanakların, gongların ve benzeri çalgıların uzayan seslerini dinlediği bir buluşmadır. Buluşmayı yürüten kişi çalgıları sırayla ve aralıklarla çalar; katılımcılar sesin başlamasını, açılmasını ve sönmesini dinler. Amaç bir şey başarmak değil, bir süre yalnızca dinlemektir.
Ses banyosu bir sağlık uygulaması değildir; meditasyon ve dinleme geleneğinin bir parçasıdır.
Hang drum
Hang drum, çelik gövdesi üzerinde her biri ayrı bir notaya akort edilmiş çukur alanlardan oluşan bir vurmalı çalgıdır. Parmak uçlarıyla yapılan hafif dokunuşlar yumuşak, uzayan notalar verir. Notalar birbiriyle uyumlu dizildiği için müzik eğitimi olmayanlar da kısa sürede küçük melodiler kurabilir. Ses banyosu yürütenler ve meditasyon yapanlar tarafından da sevilir; 60 cm çelik hang drum ayarlanabilir bir stantla gelir.
Bakım
- Çanakları ve gongları her kullanımdan sonra yumuşak, kuru bir bezle silin; parmak izi ve nem zamanla yüzeyde iz bırakabilir.
- Boyalı yüzeylerde aşındırıcı temizlik ürünü kullanmayın.
- Çalgıları kuru bir yerde saklayın ve düşürmemeye özen gösterin; sert bir darbe yüzeyi çizebilir ve sesi etkileyebilir.
Tüm çanakları ve gongları Tibet Çanakları ve Gonglar kategorimizde bulabilirsiniz. Meditasyon anlarınızı bir kokuyla tamamlamak isterseniz sandal ağacı tütsüsü hakkındaki yazımıza da göz atabilirsiniz.
